टाइप १, टाइप २, प्रीडायबिटीज आणि गर्भावस्थेतील मधुमेह यांतील फरक समजून घ्या.
टाइप १ मधुमेह हा स्वयंप्रतिकाराशी संबंधित आजार आहे. शरीराची रोगप्रतिकारक यंत्रणा अग्न्याशयातील इन्सुलिन तयार करणाऱ्या पेशींना नुकसान करते. त्यामुळे शरीर फार कमी किंवा अजिबात इन्सुलिन तयार करत नाही.
टाइप १ मधुमेहात दररोज इन्सुलिन आवश्यक असते. इंजेक्शन किंवा इन्सुलिन पंप यांपैकी योग्य पर्याय डॉक्टर ठरवतात.
टाइप १ मधुमेह लहानपणी अधिक आढळतो, पण तो कोणत्याही वयात होऊ शकतो.
टाइप २ मधुमेहात शरीर इन्सुलिनचा परिणामकारक वापर करू शकत नाही आणि कालांतराने अग्न्याशय पुरेसे इन्सुलिन तयार करू शकत नाही. हा मधुमेहाचा सर्वाधिक आढळणारा प्रकार आहे.
उपचार व्यक्तीनुसार बदलतात. संतुलित आहार आणि नियमित हालचालींसोबत गोळ्या, इतर औषधे किंवा इन्सुलिनची गरज लागू शकते. औषध स्वतःहून सुरू किंवा बंद करू नका.
जादा वजन, कौटुंबिक इतिहास, कमी हालचाल, वाढते वय आणि काही आरोग्यस्थितींमुळे धोका वाढू शकतो. टाइप २ कोणत्याही वयात होऊ शकतो.
प्रीडायबिटीजमध्ये रक्तातील साखर सामान्यपेक्षा जास्त असते; पण ती टाइप २ मधुमेहाच्या निदानाइतकी वाढलेली नसते. त्यामुळे भविष्यात टाइप २ मधुमेह होण्याचा धोका वाढतो.
गर्भावस्थेत प्रथम निदान झालेल्या मधुमेहाला गर्भावस्थेतील मधुमेह म्हणतात. तो अनेकदा प्रसूतीनंतर कमी होतो; मात्र आईला पुढे टाइप २ मधुमेह होण्याचा धोका वाढतो.
आहार, सुरक्षित शारीरिक हालचाल, रक्तातील साखरेची तपासणी आणि आवश्यक असल्यास औषध किंवा इन्सुलिन यांची योजना प्रसूतीतज्ज्ञ व मधुमेहतज्ज्ञ ठरवतात.
मधुमेहाच्या प्रकारांनंतर या जोडलेल्या विषयांमधून पुढे जा.
| बाब | टाइप 1 | टाइप 2 |
|---|---|---|
| कारण | स्वप्रतिरक्षा | इन्सुलिन प्रतिरोध |
| सामान्यतः निदान | बहुतेकदा लहान वयात; कोणत्याही वयात शक्य | बहुतेकदा प्रौढांमध्ये; कोणत्याही वयात शक्य |
| इन्सुलिन | नेहमी आवश्यक | व्यक्तीनुसार गरज लागू शकते |
| प्रतिबंध | सध्या खात्रीशीर मार्ग नाही | धोका कमी किंवा सुरुवात उशिरा करता येऊ शकते |
या मार्गदर्शनांचा वापर करून तुमचे आरोग्य सुधारा आणि एक निरोगी जीवन जगा.
या संकेतस्थळावरील माहिती ही केवळ शैक्षणिक आणि जनजागृतीसाठी आहे. ही माहिती डॉक्टरांच्या सल्ल्याचा किंवा उपचारांचा पर्याय नाही. कोणताही नवीन आहार, औषध किंवा उपचार सुरू करण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा किंवा पात्र आरोग्यतज्ज्ञांचा सल्ला घ्या.
